Waarom 85% van bedrijven software vereenvoudigt om grip te krijgen

Op papier leek alles logisch. Een tool voor projecten, een andere voor support, nog één voor rapportages en twee voor samenwerking. Daarna kwamen er specialistische oplossingen bij. Zo groeit een softwarelandschap dat ooit werk moest versnellen, maar uiteindelijk vooral extra beheer vraagt. De kosten zitten niet alleen in licenties, maar ook in tijd, veiligheid, overzicht en wendbaarheid.

Van handige toevoeging naar structurele last

Toolsprawl ontstaat meestal stap voor stap. Een team kiest een nieuwe app omdat de oude traag is. Een afdeling koopt een losse oplossing omdat die sneller werkt. Een andere groep wil zelf experimenteren met AI of automatisering. Microsoft beschrijft dat patroon ook: elke extra productiviteitstool, security-eis of AI-initiatief voegt weer een gespecialiseerde oplossing toe, met meer kosten, complexiteit en beveiligingsgaten.

Gartner stelde in 2025 dat 85% van de organisaties simplificatie als kritisch voor zakelijk succes ziet. Het bureau waarschuwt ook dat complexiteit innovatie, wendbaarheid en kostenbeheersing onder druk zet.

De echte kosten zitten dieper dan licenties

Abonnementen, onderhoud en supportcontracten zijn zichtbaar en goed te tellen. De verborgen kosten zijn vaak groter. Flexera meldde in juni 2025 dat volledige zichtbaarheid op de technologiestack daalde naar 43%. Ook gaf 35% van de respondenten aan dat SaaS-waste het afgelopen jaar is toegenomen.

Daar komt productiviteitsverlies bij. Teams schakelen steeds vaker tussen systemen, nemen data handmatig over, beheren rechten en lossen afwijkingen op. Dynatrace zegt dat multicloudomgevingen veel voordelen bieden, maar ook zoveel complexiteit en datavolume creëren dat mensen dit niet meer handmatig kunnen overzien. IBM laat zien dat fragmentatie beveiliging ook zwaarder maakt: in 2024 bedroeg de gemiddelde wereldwijde datalekschade 4,88 miljoen dollar, en 40% van de datalekken betrof data over meerdere cloud- en on-premise omgevingen.

Waarom eenvoud strategischer wordt

Eenvoud in IT betekent niet minder ambitie. Het betekent minder frictie tussen ambitie en uitvoering. Organisaties die hun softwarelandschap versimpelen, winnen op vier punten.

Sneller beslissen

Als data over te veel systemen verspreid staat, kost elk besluit meer afstemming. Minder tools betekent minder integraties, minder uitzonderingen en minder discussie over welke rapportage leidend is. Gartner zegt dat simplificatie juist ruimte schept voor innovatie en groei.

Beter beheersen

Flexera ziet dat organisaties weer meer samenwerken tussen ITAM, cloud en FinOps om zicht te krijgen op hun stack. Dat is logisch: zonder centraal overzicht kun je gebruik, eigenaarschap en kosten nauwelijks goed sturen. Flexera verwoordde het in 2026 scherp: SaaS-sprawl gaat ook over verlies van controle op wat draait, wie eigenaar is, hoe het wordt gebruikt en wat het kost.

Sterker beveiligen

Elke extra tool vergroot het aanvalsoppervlak. Meer koppelingen, meer identiteiten en meer configuraties maken fouten waarschijnlijker. Microsoft koppelt toolconsolidatie aan minder beveiligingsgaten. IBM laat zien dat versnipperde omgevingen incidenten duurder en lastiger te overzien maken.

Meer ruimte voor vernieuwing

Veel IT-teams lopen niet vast op ideeën, maar op tijd. Als onderhoud, troubleshooting en toolbeheer de agenda vullen, blijft er weinig over voor innovatie. Dynatrace zegt dat 81% van de technologieleiders ziet dat tijd aan monitoringtools en gegevensvoorbereiding ten koste gaat van innovatie.

Wat organisaties hieraan kunnen doen

Begin met zichtbaarheid. Breng in kaart welke tools in gebruik zijn, wie eigenaar is, welke data erin zit, welke systemen overlappen en hoeveel licenties echt gebruikt worden.

Stuur daarna op functionele overlap. Twee tools voor dezelfde workflow zorgen vaak voor dubbele training, dubbele support en dubbele risico’s. Maak eigenaarschap expliciet, zodat iemand verantwoordelijkheid draagt voor optimalisatie.

Meet ten slotte waarde, niet alleen gebruik. Vraag per tool of hij sneller werk, minder fouten, betere beveiliging of lagere kosten oplevert. Als dat niet aantoonbaar is, hoort de tool op de reviewlijst.

Eenvoud geeft slagkracht

Simplificatie is geen kleine opruimactie. Het is een strategische keuze voor overzicht, snelheid en veerkracht. Wie software bewust versimpelt, wint niet alleen rust in de operatie, maar ook ruimte om te groeien.