Hoe maak je een liquiditeitsprognose die groei stuurt

Wat is een liquiditeitsprognose?

Een liquiditeitsprognose laat per week of maand zien wanneer geld daadwerkelijk binnenkomt en uitgaat. Daarmee zie je tijdig of groei, btw, voorraad of een grote investering tot een kasgat leidt.

Zie de prognose niet als een spreadsheet voor de bank, maar als een stuurinstrument voor de directietafel. Winst is een boekhoudkundig resultaat; liquiditeit is de ruimte om vandaag salarissen, leveranciers, belasting en rente te betalen. Een onderneming kan dus winstgevend zijn en tóch in de knel komen.

De zoekterm liquiditeitsprognose wordt in Nederland naar schatting 390 keer per maand gezocht. Dat onderstreept hoe actueel de vraag is voor ondernemers die grip willen houden op hun cashflow. [Bron: DataForSEO, augustus 2026, aangeleverde onderzoeksdata]

Waarom kan groei juist tot minder geld op de rekening leiden?

Groei vraagt vaak om een voorinvestering. Je koopt extra voorraad in, plant meer uren in, neemt een medewerker aan of betaalt een aanbetaling aan een leverancier. De factuur aan je klant volgt later en wordt misschien pas na dertig, zestig of negentig dagen betaald. In de tussentijd financier je de groei zelf.

Een liquiditeitsbegroting voorbeeld

Stel: installatiebedrijf De Vries Techniek krijgt in april een opdracht van € 120.000 exclusief btw. Goed nieuws, want op de opdracht zit een gezonde marge. Maar vóór de oplevering koopt het bedrijf voor € 55.000 materiaal in en betaalt het € 25.000 aan extra loonuren. De factuur gaat pas eind mei uit, met een betaaltermijn van zestig dagen.

Op papier groeit de omzet. In de praktijk gaan in april en mei € 80.000 aan uitgaven de deur uit, terwijl de ontvangst pas eind juli komt. Voeg de btw-afdracht, reguliere salarissen en aflossingen toe en er kan een tijdelijk tekort ontstaan. De oplossing is niet wachten tot de rekening leegloopt, maar het gat weken eerder zichtbaar maken.

De kern: omzet is geen ontvangst en een kostenpost is niet altijd meteen een betaling. Je liquiditeitsprognose plant daarom op betaaldata, niet op factuur- of boekingsdata.

Welke posten horen in een liquiditeitsprognose?

Begin eenvoudig, maar volledig genoeg om beslissingen op te baseren. Neem minimaal deze posten op:

Tel per week alle ontvangsten op en trek alle uitgaven af. Het resultaat is je eindsaldo. Dat eindsaldo wordt vervolgens het beginsaldo van de week erna. Juist deze eenvoudige doorrekening maakt een aankomend tekort concreet.

Hoe bouw je een 13-wekenprognose?

Een dertienwekenprognose - ook wel een rolling cashflow prognose - is voor veel groeiende mkb-bedrijven een werkbare horizon. Dertien weken is dichtbij genoeg voor betrouwbare acties en lang genoeg om een dreigend tekort nog te beïnvloeden.

Stap 1: start met het werkelijke banksaldo

Gebruik geen afgerond saldo uit een maandrapportage. Kijk naar de bankrekening op de dag dat je de prognose bijwerkt en corrigeer voor betalingen die al zijn ingepland maar nog niet zijn afgeschreven. Heb je meerdere rekeningen? Neem alleen geld mee dat werkelijk beschikbaar is voor de bedrijfsvoering.

Stap 2: maak ontvangsten zo concreet mogelijk

Open je debiteurenlijst en zet iedere openstaande factuur in de week waarin betaling realistisch is. Niet: “klant X betaalt in september”. Wel: “€ 18.500 van klant X in week 39”. Gebruik betaalgedrag uit het verleden als uitgangspunt. Een klant met een contractuele termijn van dertig dagen die structureel na 45 dagen betaalt, hoort ook zo in je prognose.

Neem nieuwe omzet pas op wanneer de kans op facturatie én betaling voldoende hard is. Een getekende opdracht met een overeengekomen aanbetaling is sterker dan een veelbelovende offerte.

Stap 3: zet alle uitgaven op de feitelijke betaaldatum

Vaste lasten zijn meestal snel te plannen. Denk aan huur, salarissen, lease, verzekeringen, rente en aflossing. De verrassingen zitten vaker in inkooporders, projectkosten, belastingbetalingen en eenmalige investeringen. Vraag inkopers en projectleiders daarom elke week welke verplichtingen eraan komen.

Stap 4: werk met drie scenario’s

Een enkel basisscenario geeft schijnzekerheid. Maak daarnaast:

• Basisscenario: klanten betalen volgens het meest waarschijnlijke patroon en plannen lopen volgens verwachting.
• Tegenvallend scenario: een grote klant betaalt later, een project schuift op of een kostenpost valt eerder.
• Groeiscenario: meer omzet vraagt om extra voorraad, capaciteit of voorfinanciering.

De vraag voor de directie wordt dan concreet: in welke week komt het laagste saldo en welke gebeurtenis veroorzaakt dat? Dat maakt ook duidelijk hoeveel buffer of financieringsruimte je werkelijk nodig hebt.

Stap 5: rol de prognose iedere week door

Prik een vast moment, bijvoorbeeld maandagochtend. Vergelijk voorspelling en werkelijkheid van de afgelopen week. Waarom kwam geld later binnen? Welke uitgave ontbrak? Werk daarna de komende dertien weken bij. Een prognose die alleen bij de jaarbegroting wordt gemaakt, is geen stuurinformatie meer.

Vier knoppen om liquiditeitsproblemen bij groei te voorkomen

1. Factureer sneller en maak opvolging eigendom

Factureer direct na een mijlpaal, oplevering of levering. Spreek vooraf af wie openstaande posten opvolgt en wanneer. Een wekelijkse debiteurenlijst met actiehouder werkt beter dan een algemene oproep om “achter betalingen aan te gaan”. Vraag bij grote projecten om een aanbetaling of facturering in fasen, zodat kosten en ontvangsten beter meelopen.

2. Verlaag geld dat vastzit in voorraad en onderhanden werk

Voorraad is nodig om te leveren, maar te veel voorraad is geld dat niet beschikbaar is voor salaris of belasting. Meet welke artikelen langzaam draaien, maak afspraken over kleinere leveringen en stuur actief op projectmarges én voortgangsfacturatie. Ook onderhanden werk zonder factuur is vaak een verborgen liquiditeitslek.

3. Onderhandel voorwaarden aan beide kanten

Betalingsvoorwaarden zijn een commerciële keuze met een cashflow-effect. Kortere termijnen of een aanbetaling aan de klantkant helpen, terwijl passende betaalafspraken met leveranciers lucht kunnen geven. Wees eerlijk over wat je afspreekt en betaal leveranciers conform afspraak: structureel rekken beschadigt relaties en verschuift het probleem slechts.

4. Regel financiering vóórdat het urgent wordt

Als groei aantoonbaar tijdelijk werkkapitaal vraagt, is externe financiering soms logisch. Denk aan een rekening-courantfaciliteit, factoring, voorraadfinanciering of leasing. Kies niet alleen op rentepercentage, maar ook op flexibiliteit, zekerheden en de looptijd van het kasgat. Een actuele liquiditeitsprognose maakt het gesprek met bank of financier bovendien veel sterker.

Welke signalen wijzen op een aankomend liquiditeitstekort?

Let vooral op verandering. Deze signalen verdienen direct aandacht:

• je verwachte eindsaldo daalt meerdere weken achter elkaar;
• openstaande facturen worden ouder dan je normale betaalpatroon;
• voorraad stijgt sneller dan omzet of uitlevering;
• je gebruikt rekening-courant structureel voor gewone maandlasten;
• btw, loonheffingen of aflossingen vallen in dezelfde week;
• een grote klant, order of investering bepaalt het resultaat van één week.

Wacht niet tot het saldo rood staat. Maak bij het eerste signaal een actieplan met eigenaar, bedrag en deadline. Bijvoorbeeld: € 20.000 versnellen via facturatie, € 15.000 voorraadinkoop twee weken verschuiven en vóór vrijdag de kredietruimte bespreken.

De maandelijkse cashflow-check voor directie en finance

Naast de wekelijkse actualisatie is een kort maandelijks overleg verstandig. Leg niet twintig tabbladen op tafel, maar beantwoord samen vijf vragen:

1. Wat is het laagste verwachte banksaldo in de komende dertien weken?
2. In welke week gebeurt dat en waardoor?
3. Welke drie ontvangsten zijn het meest onzeker?
4. Welke uitgaven kunnen we uitstellen, faseren of anders financieren zonder de operatie te schaden?
5. Welke beslissing moet deze week worden genomen?

Daarmee wordt cashflow een gezamenlijk onderwerp van commercie, operatie en finance. Sales ziet de gevolgen van betaalafspraken, inkoop begrijpt de ruimte voor voorraad en de directie kan groei kiezen die ook financierbaar is.

Groei hoeft geen aanslag op je nachtrust te zijn. Wie iedere week vooruitkijkt, ziet niet alleen het mogelijke kasgat, maar ook de concrete knoppen om het te voorkomen. Wil je hierover ervaringen uitwisselen met ondernemers en experts uit de regio? Bij Brabant in Business komen kennis, zichtbaarheid en zakelijke verbinding samen. Bekijk ook de events van In Business Network voor ontmoetingen met andere beslissers.